“Aynı dili konuşmamak” ne demek?
Aynı dili konuşan iki kişi de birbirini yanlış anlayabilir. Kelimeler aynıdır ama ton, hız ve beklenti farklıdır. Biri sorunu hemen konuşmak ister, öteki önce yalnız kalıp düşünmeye ihtiyaç duyar. Biri sevgisini sözle gösterir, öteki yaptığı işlerle.
Ege bir tartışmadan sonra “Hadi şimdi konuşalım” der. Yeliz ise sessizleşir, çünkü önce sakinleşmek ister. Ege bu sessizliği umursamazlık sanar, Yeliz de ısrarı baskı olarak duyar. İkisi de kötü niyetli değildir; yalnızca farklı bir dil konuşurlar. İlişkide iletişim sorunu çoğu zaman tam bu noktada başlar.
Farklar neden kolay kolay kaybolmaz?
John Gottman, evlilikteki anlaşmazlıkların yüzde 69’unun hiçbir zaman tam olarak ortadan kalkmadığını yazar. Gottman Enstitüsü bu süregiden sorunların çoğunu kişilikteki ve yaşam ihtiyaçlarındaki temel farklara bağlar. Yani hedef farkı silmek değil, onunla birlikte konuşabilmektir.
Bunun için konuyu tartışmanın ortasında değil, sakin bir anda aç. Karşındakine “Bu senin için neden bu kadar önemli?” diye sor. Hangi konuda esneyebileceğinizi, hangisinde esneyemeyeceğinizi ikiniz de bilirseniz geçici ama işe yarayan bir orta yol bulmak kolaylaşır.
Konuşmayı nasıl açmalısın?
Gottman Enstitüsü’ne göre konuşmalar çoğu zaman başladıkları tonda biter. Sert bir açılış, gerilimi genellikle aynı ya da daha yüksek düzeyde sürdürür. Enstitünün aktardığı altı yıllık bir çalışmada, bir anlaşmazlık konuşmasının ilk üç dakikası çiftlerin yıllar sonraki durumuyla ilişkili bulunmuştur. Bu yüzden önerilen yola “yumuşak başlangıç” denir:
- Şikâyet et, suçlama. Sorunu ve ne hissettiğini anlat; karşındakinin kişiliğini hedef alma.
- “Ben” diliyle konuş. “Sen hep…” yerine “Ben … hissediyorum” de.
- Durumu anlat, yargılama. Ne olduğunu tarif et ve neye ihtiyacın olduğunu açıkça söyle. Karşındaki aklını okuyamaz.
- Nazik kal. “Lütfen” ve “teşekkür ederim” tartışma sırasında da işe yarar.
- Biriktirme. Konuyu zamanında aç; biriken kırgınlıklar bir anda taşar.
Örneğin “Beni hiç dinlemiyorsun” yerine şöyle diyebilirsin: “Akşam anlatırken telefona bakınca kırıldım. Yemekten sonra on dakika yalnız ikimiz konuşabilir miyiz?”
Hangi alışkanlıklar konuşmayı kilitler?
Gottman Enstitüsü, ilişkide iletişimi yıpratan dört alışkanlığı “dört atlı” diye adlandırır. Amerikan Psikoloji Derneği (APA) da bağırmayı, kişisel eleştiriyi ve tartışmadan çekilmeyi ayrılık ihtimaliyle ilişkilendirir. Her birinin yerine denenebilecek bir yol var:
| Kilitleyen alışkanlık | Yerine ne denenebilir? |
|---|---|
| Eleştiri: davranış yerine kişiliğe saldırmak | Yumuşak başlangıç: olanı ve hissettiğini anlatmak |
| Küçümseme: alay, iğneleme, tepeden bakmak | Takdir ve nezaket: iyi giden şeyleri de söylemek |
| Savunmaya geçmek: bahane ya da karşı suçlama | Payını üstlenmek: “Bunda benim de payım var.” |
| Duvar örmek: konuşmadan çekilip kapanmak | Mola istemek ve ne zaman döneceğini söylemek |
Dinlemek de iletişimin yarısıdır
APA, iletişimi sağlıklı bir ilişkinin temel parçalarından biri olarak görür. Önerileri basittir: Karşındakinin bakış açısını dinle ve duygularını anlamaya çalış. Her gün birkaç dakikayı ev işleri ve planlar dışında, daha kişisel konulara ayır. Zor konulardan da kaçma; içinde tuttuğun dertler zamanla kırgınlığa dönüşebilir.
Dinlerken cevabını hazırlamak yerine duyduğunu kendi sözlerinle geri söyle: “Yani yalnız kaldığını hissettin, doğru mu anladım?” Karşındaki anlaşıldığını hissetmeden çözüm konuşmak çoğu zaman işe yaramaz.
Bu yazı genel bilgi verir; terapi ya da çift danışmanlığı yerine geçmez. Aynı kavga sık sık tekrar ediyorsa ya da kendini güvende hissetmiyorsan bir uzmandan destek almak iyi olur.
Sentoora’da bunu nerede görürsün?
Sentoora, doğum tarihinden hesaplanan sayıya bakar. Klasik numeroloji bu sayıya yalnız Hayat Amacı der. Sentoora sondaki tek basamağı dil kodu olarak okur: nasıl konuştuğunu, nasıl anlaşıldığını ve karşındakine nasıl ulaşacağını anlatır. Uyum analizinin detayında ikinizin dil kodu birlikte okunur; İletişim Rehberi, onunla nasıl konuşacağını anlatır. Astroloji bölümünde ise ilişki yaşadığın kişiye ne söyleyeceğini, hangi tonda ve ne zaman söylemen gerektiğini gösterir.
Kaynaklar
- The Gottman Institute · How to Fight Smarter: Soften Your Start-Up
- The Gottman Institute · The Four Horsemen: Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling
- The Gottman Institute · Five Relationship Myths That Refuse to Go Away
- American Psychological Association · Happy couples: How to keep your relationship healthy